2 maart Symposium Multatuli Genootschap


feb 2019 - Op Multatuli's 199e verjaardag en in aanloop tot het grote Multatuli-jubileum in 2020 organiseert het Multatuli Genootschap een symposium over onze herinneringscultuur. Drie sprekers laten hun licht

Lees meer...

schijnen over de manier waarop wij Nederlands-Indië en Multatuli gedenken. Lisanne Snelders zal vertellen over de centrale positie die de Max Havelaar tot op heden inneemt in de herinnering aan Nederlands-Indië en welk perspectief op de koloniale tijd daarmee dominant is geworden in vergelijking met andere. Dik van der Meulen zoomt in op het Multatuli-jubileum in 1910 en Elsbeth Etty op dat in 1987.

Voorafgaand aan de lezingen houdt het Multatuli Genootschap haar algemene ledenvergadering.

Programma

14.00-14.45 Algemene Ledenvergadering Multatuli Genootschap
14.45-15.15 Lisanne Snelders de centrale positie van de Max Havelaar
Pauze met koffie en thee
15.30-16.00 Dik van der Meulen over het Multatuli-jubileum van 1910
16.00-16.30 Elsbeth Etty over het Multatuli-jubileum van 1987

Introducées en belangstellenden zijn van harte welkom.

Locatie: Doelenzaal in de Universiteitsbibliotheek van Amsterdam.

Toon minder...

Two Rebels with a cause
Multatuli en Van Kruiningen t/m 1 maart 2020

2019 - Bezoek de tentoonstelling 'Two rebels with a cause. Harry van Kruiningen en Multatuli in het Multatuli Huis. De maatschappelijk bevlogen graficus Van Kruiningen was actief voor de Communistische Partij Nederland en hij was zeer geïnspireerd door Multatuli. Te zien zijn de fantastische etsen die Van Kruiningen ca 1971 gemaakt heeft bij Multatuli's…

Lees meer...

 Minnebrieven. Multatuli gaat in dit werk voort op de koloniale zaak maar introduceert ook thema's als religiekritiek en vrouwenemancipatie. De brieven zijn raamvertellingen waarin hij parabels en andere tekstsoorten verwerkte: pareltjes, met veel gebruik van fantasie, waar een kunstenaar als Van Kruiningen zijn verbeeldingskracht naar hartelust op kon loslaten. In bijgaand boekje dat op de tentoonstelling te bekijken en te koop is, staan fragmenten van alle etsen afgebeeld met telkens het bijbehorende citaat uit Minnebrieven. De tentoonstelling is een samenwerking van het Multatuli Huis met de Stichting Harry van Kruiningen. Leden van het Multatuli Genootschap en donateurs van de Stichting Harry van Kruiningen zijn hierbij van harte uitgenodigd voor de opening op 22 maart. Meldt u zich aan via info@multatuli-museum.nl

Toon minder...

7 maart 20.00 uur - Multatuli's in de Balie



feb 2019 - In de Balie vindt op 7 maart een symposium plaats over rebelse schrijvers. De vraag 'Wie zijn onze Multatuli's?' staat centraal. Literatuurcriticus Elsbeth Etty, schrijver Vamba Sherif, schrijfster Maartje Wortel en biograaf van Eduard Douwes Dekker, Dik van der Meulen, gaan opzoek naar de rol van schrijvers van nu in het publieke debat. Zangeres Aafke Romeijn zorgt voor muzikale reuring. Hier kun je een kaartje kopen.

Speuren bij Multatuli thuis

Kinderen van 7 tot 12 jaar


april 2019 - Kom met oma, opa, papa of mama naar het huisje waarin Multatuli geboren is. Daar vind je zijn stoel, zijn bureau en de spelletjes die Multatuli leuk vond om te spelen. Ook kom je te weten waarom hij zo beroemd geworden is. Je krijgt allemaal vragen over wat je ziet. Als je alle antwoorden goed hebt, krijg je een Multatulidiploma.

Turkse Max Havelaar verworven


mei 2019 - Abdelkader Benali tweette er al over: 'De Max Havelaar van Multatuli is naar het Turks vertaald (2015). Cover lijkt op advertentie voor Max Havelaar-koffie. Cool." Nu hebben we hem dan eindelijk aan de collectie van het Multatuli Huis toegevoegd: de Turkse vertaling van de Max Havelaar! Zomaar gekregen van

Lees meer...

een gulle gever. Het is de 33e taal waarin de Havelaar vertaald is. Elk land heeft weer zijn eigen aanleiding om 'm over te zetten. De Japanse Havelaar uit 1942 is in WO II als propaganda gebruikt tegen de Nederlanders in Nederlands-Indië. In Spanje trok De Havelaar de aandacht van de anarchisten. Max Havelaar was in Oost-Europese landen een held onder communisten omdat hij opkwam tegen de Westerse dominantie. En waarom is de Turkse vertaling gemaakt? Helaas, dat weten we nog niet. Leest u Turks of kent u iemand die voor ons het voorwoord wil lezen? Laat weten via info@multatuli-museum.nl

We kijken er ook naar uit om de nieuwe Engelse Havelaar aan onze collectie toe te voegen. De vertaling van de hand van Ina Rilke en David McKay is gepresenteerd en was in maart een maand lang welkomstgeschenk bij de New York Book Club.

Toon minder...

Lente: 'dan gaan wij samen kuieren' - BOEK HIER

Wandelingen op 19 mei, 16 juni, 21 juli, 18 aug 2019 om 11.30 bij genoeg aanmeldingen. Andere dagen ook als bedrijfsuitje te boeken.

U wandelt u met uw

Lees meer...

collega's of familie van het ene museum naar het andere dwars door de prachtige Jordaan. Laat de pianola spelen, oefen de befaamde zwembadpas van Kees de jongen en leer oreren in de geest van Multatuli! Voor een bezoek aan alle drie de musea, inclusief wandeling door de Jordaan met gids rekenen we Euro 20,00 per persoon. Inclusief koffie, koek en toebehoren komt het op 20,00 per persoon (kinderen 10,00). Maximaal 15 mensen per groep (twee groepen mogelijk). Tijd: 11.30 - 15.30 uur

Aanmeldingen voor deze wandeling met vermelding van uw telefoonnummer bij Bernard Kruithof info@theothijssenmuseum.nl o.v.v. wandeling langs drie kleine musea. Aanmelden kan ook eenvoudig hier op de Geelvinck-pianola site.


Multatuli Huis
'Van de maan af gezien, zijn allemaal gelijk' n het geboortehuisje van Eduard Douwes Dekker alias Multatuli (1820-1887) hoort u hoe hij met zijn roman Max Havelaar in een klap wereldberoemd werd en wat hij nog meer voor moderne ideeën had. Zijn geest waart rond in het Multatuli Huis… Hier hoort u zijn pendule tikken. U vindt er o.a. zijn bureau met zijn handschrift en de beroemde sofa waarop hij stierf.

Pianola Museum
Hier reist u 100 jaar terug in de tijd. U krijgt informatie over de geschiedenis en de werking van de pianola's en reproductiepiano's die als vanzelf kunnen spelen.

Theo Thijssen Museum
De Amsterdamse schrijver Theo Thijssen (1879-1943) is vooral bekend als auteur van de roman Kees de jongen. Daarnaast was hij vakbondsman, onderwijzer en politicus, waardoor u ook veel te weten over sociale geschiedenis van Amsterdam.

Toon minder...

Nieuwe Engelse Vertaling Max Havelaar


In 2019 verscheen een nieuwe Engelse vertaling van Max Havelaar bij New York Review Books (NYRB). David Mc Kay en Ina Rilke vertaalden de roman die vooraf wordt gegaan door een voorwoord van Pramoedya Ananta Toer.  

NYRB prijst het boek aan als: 'A brilliantly inventive fiction that is also a work of burning political outrage, Max Havelaar tells the story of a renegade Dutch colonial administrator's ultimately unavailing struggle to end the exploitation of the Indonesian peasantry.[...]

Ter gelegenheid van de verschijning hield prof. Reinier Salverda op 3 juni 2019 een lezing op het UCL Festival 2019 te Londen. Ook was er in de British Library een tentoonstelling ingericht over Multatuli.

droeg MULTATULI een bril?

Multatuli droeg een bril. Dat blijkt althans uit het Politieblad 1866, dat het Multatuli Huis onlangs verworven heeft. Daarin staat de veroordeling van 'Multatulie' vermeld voor een akkefietje in een theater aan de Amsterdamse Nes. De schrijver had een klap verkocht aan een toeschouwer omdat die een actrice belachelijk had gemaakt. Het Politieblad geeft ook zijn signalement:

'1012. BOS, Gerardus, laatst wonende te Amsterdam. 1013. DEKKER, Eduard Douwes, ook wel genaamd MULTATULIE, lang 1.72 el, aangezigt schraal, voorhoofd hoog, haar en wenkbr. blond, oogen blaauw, kin rond; draagt een bril. Deze 2 zijn door dezelfde regtbank, ter zake van mishandeling, ieder tot 15 dagen eenzame opsluiting veroordeeld.' Zoals bekend is... 

Lees meer...

Multatuli wel even op de rechtbank verschenen maar er weer vandoor gegaan toen de zitting te lang op zich liet wachten. Hij is bij verstek veroordeeld tot vijftien dagen celstraf en twee keer een boete van acht gulden. Die straf heeft hij nooit uitgezeten omdat hij er pas van hoorde toen hij al in Duitsland zat, waar hij al heen zou gaan.

Hij heeft zijn bril mogelijk uit ijdelheid niet vaak gedragen, althans niet op foto's. Of had hij toch geen bril? De kenners zijn er nog niet helemaal over uit. Hij moet op zijn 62e wel en leesbril hebben gehad, getuige zijn verzuchting in een brief aan de heer en mevrouw De Haas-Hanau op 9 februari 1882:

'De slordigheid van dezen brief loopt de spuigaten uit. Ik gebruik Uw bril, die uitstekend is, maar 't hindert me soms als de glazen warm worden. Heb ik 't wèl,dat m'n oogen dan te droog zyn? Zoo is't gevoel.'

Toon minder...

Braziliaanse Max Havelaar


In 2019 verscheen de eerste Max Havelaar-vertaling in het Braziliaans-Portugees van de hand van Daniel Dago: 'It took five years of my life, but it was worth it.' U kunt het boek hier zien bij uitgeverij Editora Âyiné. Het boek heeft een prachtige, melancholieke cover en valt te bewonderen in het Multatuli Huis.

Dago vertaalde eerder Couperus, Emants, Bordewijk, Remco Campert, en veel Nederlandse  poëzie, zoals u kunt zien op zijn website. Zijn volgende project wordt waarschijnlijk Woutertje Pieterse.

Aanwinst: jugendstil herdenkingsaffiche 1920


Weer een aanwinst voor het Multatuli Huis: een Jugendstil affiche door André Vlaanderen. De werktekening hing al in de stijlkamer. Het affiche dat nu is aangeschaft ondescheidt zich met het jubileumprogramma van 1920 dat in een prachtige, uitgekiende typografie is weergegeven. De aanwinst zal vanaf 8 maart 2020 te zien zijn op de tentoonstelling 'Jubeljaren voor Multatuli' met allerlei Multatuli-herdenkingsaffiches uit de 20e eeuw. Kom kijken!

 

'Poëzie is wellust'

MUSEUMNACHT IN HET MULTATULI HUIS

Het was weer een drukbezochte avond tijdens Museumnacht, waarin de grenzen van het fatsoen weer eens werden opgezocht. Na het casino van vorig jaar had het Multatuli Museum nu een nog uitdagender metamorfoze ondergaan: een bordeel. Het wordt in de lessen literatuur op school (voor zover die er nog zijn) vast niet onderwezen, maar Multatuli heeft behalve de Max Havelaar ook menige dubbelzinnige tekst geschreven. Bezoekers werden getrakteerd op pikante citaten: 

Lees meer...

'Geen poëzie zonder wellust. En meer nog, zonder wellust geen schoonheidsgevoel, geen schepping op 't gebied van geest of gemoed.' Er hingen bijpassende naakten aan de muur van kunstenaars als Harry van Kruiningen en de Duitse Fidus die Multatuli namelijk goed gelezen en geïnterpreteerd hebben. Beneden bracht Simon Mulder, voordrachtskunstenaar van het gezelschap 'Feest der Poëzie', enkele langere pikante teksten ten gehore, bijvoorbeeld over de portier Slenterman die de dames van lichte zeden moest tegenhouden. Of over meisjes 'wier lusten worden verkracht door de brave zeden' waarna ze 'als loon voor hun braafheid mogen trouwen met 'deze of gene lummel, om zijn eerwaard geslacht aan de gang te houden'. Boven gaven studenten Nederlands van de UvA een rondleiding over de amoureuze escapades van Eduard Douwes Dekker. 

Toon minder...

Multatuli-leerstoel aan de VU 1 december 2019

De Vrije Universiteit van Amsterdam heeft vanaf 1 december 2019 weer een gewoon hoogleraarschap moderne Nederlandse Letterkunde, gesponsord door het Multatuligenootschap, initiatiefnemer van de leerstoel. Dr. Jacqueline Bel universitair hoofddocent Moderne Nederlandse letterkunde aan de VU, zal de Multatuli-leerstoel bekleden. De leerstoel vormt...

Lees meer...

...de opmaat tot het Multatuli-jaar 2020, het 200e geboortejaar van Eduard Douwes Dekker, waarin de betekenis van Multatuli als schrijver, dwarsdenker en wegbereider op alle mogelijke manieren zal worden geëerd. Behalve een nieuwe geavanceerde website met alle werken van en over Multatuli, wordt er een gedenksten onthuld in de Nieuwe Kerk, komt er een tentoonstelling in het Multatuli Huis met herdenkingsaffiches en liggen er diverse publicaties in het verschiet. Wilt u helpen het jubileumjaar tot een succes te maken? Het Multatuli Genootschap heeft onlangs een crowdfundingcampagne gelanceerd om de resterende gelden voor het jubileumjaar te verzamelen.

Jacqueline Bel, die in 2015 de veel geprezen literatuurgeschiedenis Bloed en rozen publiceerde, heeft als leeropdracht de moderne Nederlandse letteren de plaats te geven die het vak aan een klassieke universiteit verdient. De leerstoel wordt ingesteld aan de vooravond van het 200e geboortejaar van Eduard Douwes Dekker, waarin de betekenis van Multatuli als grondlegger van de moderne Nederlandse letterkunde op alle mogelijke manieren zal worden geëerd, onder andere met de onthulling van het digitale monument 'Multatuli Online'. Dat is de door Krijn ter Braak in samenwerking met René van Stipriaan vervaardigde, dynamische website met alle werken van en over Multatuli, die veel nieuwe onderzoeksmogelijkheden genereert. Prof. Bel zal haar oratie uitspreken op 2 maart 2020, de 200e geboortedag van Eduard Douwes Dekker. Andere jubileumactiviteiten zijn de onthulling van een gedenkstaan in de Nieuwe Kerk en een tentoonstelling in het Multatuli Huis 'Jubeljaren voor Multatuli' en diverse publicaties.

De betekenis van Multatuli is onomstreden. Hij zag al vroeg wat anderen niet zagen of negeerden: misstanden in de koloniën, uitbuiting van arbeiders in eigen land, onderdrukking van vrouwen en religieuze dwingelandij. Zijn nog altijd actuele aanklachten tegen onrecht en zijn visionaire maatschappijvisie bracht hij briljant en onbevreesd voor de autoriteiten onder woorden. De invloed van zijn in vele talen uitgebrachte Max Havelaar (volgens de Indonesische schrijver Pramoedya Ananta Toer "the book that killed colonialism") strekt zich bovendien uit tot ver buiten het Nederlandse taalgebied.

Professor Jacqueline Bel zal naast Multatuli gerelateerd onderzoek onder meer colleges moderne Nederlandse literatuur geven in de Master Nederlandse Letterkunde en in de nieuwe Schrijfacademie, een minor bedoeld voor studenten uit alle geledingen van de VU. Hierin staan literatuur en creatief schrijven centraal. Met aandacht voor diversiteit en voor levende auteurs die ook nu – vaak geïnspireerd door Multatuli – geëngageerde literatuur schrijven.

Het Multatuli Genootschap is een crowdfundingcampagne gelanceerd om de resterende gelden voor het jubileumjaar te verzamelen.

Namens het bestuur van het Multatuli Genootschap,

Dr. Elsbeth Etty (voorzitter)

Toon minder...

Schrijver over Multatuli: van Mersbergen


Jan van Mersbergen en de parabel van de Japanse steenhouwer

In het begin van 2019 verscheen de zoveelste roman van Jan van Mersbergen onder de intrigerende titel De onverwachte rijkdom van Altena. Het is een boek over geluk, van mazzel tot ultieme levensvreugde. De vertelster heet Marlies, zij babbelt zich door het leven en aanvaardt op bewonderenswaardige wijze zowel ellende, die ongevraagd haar pad kruist, als een haar plotseling toevallende hoofdprijs. Aan Marlies en haar man Frankie valt een schat toe en daarbij de nodige paperassen. In een zwart boekje vindt zij allerlei spreuken, die raadselachtig blijven, en een verhaal over een steenhouwer. Marlies zegt dat zij bij die 'hakker' aan haar Frankie moet denken. Het is de geschiedenis die haar bekendheid dankte aan Multatuli, die het aloude verhaal in zijn Max Havelaar opnam en het daarmee zijn beslissende vorm gunde.

In de roman van Jan van Mersbergen geeft Marlies het verhaal weer en ze zegt daarna dat het zo'n verhaal is 'waarbij iedereen denkt: ik ben die steenhouwer'. Ook Marlies bestrijdt in zichzelf ontregelende ambitie, al blijft zij dromen van een operatie die bijdraagt aan de genezing van haar zoon Willem.  - Auteur: Peter Altena

Najaarsbijeenkomst 2019 Multatuli Genootschap



Op de najaarsbijeenkomst van het Multatuli Genootschap was het woord allereerst aan Jacqueline Bel, die per 1 december jongstleden de Multatuli-leerstoel Moderne Nederlandse Letterkunde bekleedt aan de VU. Daarna sprak Krijn ter Braak over het digitale standbeeld en tot slot Klaartje Groot over Multatuli's toneelstuk Vorstenschool. 

Jacqueline Bel zette het mooie onderwijs- en onderzoeksprogramma uiteen dat zij komende jaren in het kader van de Multatuli-leerstoel gaat vormgeven. Ze citeerde ook hilarische teksten van Multatuli over hoogleraren, met wie hij niet veel op had. Krijn ter Braak gaf een voorproefje van de nieuwe Multatuliwebsite, die ontworpen wordt naar het voorbeeld van de websites van de schrijvers Menno ter Braak en E. Du Perron. Klaartje Groot liet haar licht schijnen over de ontvangst van het succesvolle Vorstenschool, die bepaald blijkt door oude maar nog springlevende patriarchale perspectieven.

Arabische Max Havelaar verworven


Het Multatuli Huis heeft de Arabische Max Havelaar uit 2017 verworven. Multatuli zou er blij mee geweest zijn. Hij had wel wat met de Arabieren en las bijvoorbeeld de Arabische Vertellingen.

Op het rijk geïllustreerde omslag wordt bijna het hele verhaal verteld: je ziet de Max Havelaar de hoofden toespreken tegen de achtergrond van het Indonesische landschap, een buffel, een oude kaart van Nederlands-Indië, het pak van Sjaalman en op de voorgrond, heel groot, de koffiedrinkende, keurende Droogstoppel met het manuscript. Of is dat Multatuli zelf?